در دنیای کسب و کار امروز، وب سایت مثل ویترین دیجیتال است. چه فروشگاه کوچک لباس کودک داشته باشید، چه کلینیک، آموزشگاه، شرکت خدماتی یا کار فریلنسری، مشتری ها قبل از تماس یا خرید می خواهند شما را آنلاین پیدا و بررسی کنند. وب سایت خوب فورا شما را حرفه ای تر نشان می دهد، با مشتری ها ارتباط می گیرد، کارهایتان را به روز نگه می دارد و مخاطب جدید جذب می کند. اگر درست طراحی شود، ابزار مهمی برای ساختن شخصیت و صدای برندتان هم هست.
در این راهنمای گام به گام برای مبتدی ها، ۱۰ مرحله از تعیین هدف تا انتشار سایت را می بینید و برای هر مرحله نکته های مخصوص ایران را هم می خوانید. اگر خدمات حرفه ای می خواهید، طراحی سایت را هم ببینید.
مرحله اول: هدف وب سایت را مشخص کنید
قبل از شروع طراحی باید دقیقا بدانید سایت چه کاری انجام می دهد. می خواهید مستقیم به مشتری بفروشید؟ منبع اطلاعاتی برای مشتری های محلی باشد؟ یا هر دو؟ هرچه دقیق تر باشید، تصمیم های بعدی ساده تر می شود. اهداف رایج:
فروش محصول یا خدمت، فیزیکی یا دیجیتال
جای مشخص برای ساعت کاری، قیمت و اطلاعات تماس مشتری های محلی
معرفی هویت و پیام برند
انتشار خبر و اطلاعیه
نمایش نظر و تجربه مشتری ها
جلو بردن مخاطب در مسیر خرید
گرفتن رزرو یا نوبت آنلاین
داشتن بیش از یک هدف اشکالی ندارد، تا وقتی برای هر کدام برنامه داشته باشید. مثلا اگر هدف اصلی تان خرید است، سایت چگونه مخاطب را به آنجا می رساند؟ ویدئوی معرفی و جزئیات محصول می گذارید تا قبل از صحبت با فروشنده اطلاعات بگیرد؟ یا اول علاقه را جلب می کنید و بعد به خرید می رسید؟ برای مسیر مشتری، سفر مشتری را ببینید.
مرحله دوم: دامنه را انتخاب کنید
اولین چیزی که سایت لازم دارد آدرس است. دامنه (Domain) نشانی اصلی شما در اینترنت است، مثل نشانی ویترین فروشگاه. مشتری برای پیدا کردن شما آن را تایپ می کند.
چطور نام دامنه را انتخاب کنیم؟
کوتاه، قابل تلفظ، به یاد ماندنی و مرتبط با کسب و کار. اگر نام برند دارید، اول ببینید همان نام آزاد است یا نه. اگر نه، چیزی مثل محله یا نوع خدمت را به آن اضافه کنید. از خط تیره و عدد زیاد پرهیز کنید، چون گفتن و تایپ کردنش سخت می شود. اگر نام برند طولانی است، کوتاه شده آن را بگیرید. درباره جزئیات، انتخاب دامنه را بخوانید.
چه پسوندی انتخاب کنیم؟
.ir: برای کسب و کار ایرانی انتخاب بسیار رایج و قابل اعتماد است و برای مخاطب ایرانی آشناست. ثبت آن شرایط خاص خودش را دارد.
.com: کلاسیک ترین پسوند جهانی است. اگر قصد فعالیت بین المللی دارید یا می خواهید نام برند را محافظت کنید، می توانید هم زمان .ir و .com بگیرید.
.org: بیشتر برای سازمان های غیرانتفاعی.
.net: بیشتر برای شرکت های فناوری و شبکه.
.info و .club: برای سایت های اطلاعاتی و گروه های علاقه مندی، اما کمتر رایج اند.
پسوندهایی مثل .gov مخصوص نهادهای دولتی است و برای عموم قابل ثبت نیست.
دامنه را از کجا بخریم؟
از ثبت کننده های معتبر. دامنه را به نام خودتان ثبت کنید، نه به نام طراح یا شرکت میزبان، تا مالکیت آن با شما باشد. سررسید تمدید را هم بنویسید تا دامنه از دست نرود.
مرحله سوم: هاست (میزبان) را انتخاب کنید
هر وب سایت به میزبان وب یا هاست نیاز دارد. هاست شرکتی است که فضایی روی سرورهایش به شما اجاره می دهد. این فضا خانه سایت شماست و همه اطلاعات صفحه ها را نگه می دارد. انواع رایج:
هاست اشتراکی: چند سایت روی یک سرور فضا دارند. هر سایت بخش مخصوص خودش را دارد. برای کسب و کار جدید معمولا مناسب و ارزان است.
سرور مجازی (VPS) و ابری: منابع بیشتر و کنترل بیشتر، مناسب سایت پربازدید یا فروشگاه بزرگ تر.
سرور اختصاصی: یک سرور کامل برای یک سایت. برای سایت های بسیار بزرگ با ترافیک سنگین.
هاست داخل کشور یا خارج؟
هاست داخلی معمولا برای کاربر ایرانی سریع تر است، پرداخت ریالی دارد و پشتیبانی فارسی. هاست خارجی ممکن است در بعضی موارد گزینه های بیشتر داشته باشد، اما سرعت برای مخاطب ایرانی، دسترسی و روش پرداخت از ایران را باید بررسی کنید. برای سایت هایی که مخاطب اصلی شان ایران است، سرعت و دسترسی بیشتر اهمیت دارد. به این موارد هم توجه کنید: گواهی امنیتی SSL (برای نمایش https)، نسخه پشتیبان، آپتایم، پشتیبانی و امکان ارتقای پلن.
مرحله چهارم: روش ساخت سایت را انتخاب کنید
دامنه و هاست را گرفتید. حالا باید سایت را بسازید. چند راه وجود دارد:
استخدام متخصص یا آژانس
مزیتش تخصص، سرعت و نتیجه حرفه ای است. هزینه بیشتر و وابستگی به طرف مقابل از معایب آن است. قبل از شروع، خواسته ها، زمان و هزینه را کتبی مشخص کنید و مالکیت دامنه، هاست و محتوا را با خودتان نگه دارید. درباره هزینه، هزینه اولیه طراحی سایت را ببینید. بیزی لوک هم خدمات طراحی سایت دارد.
سیستم مدیریت محتوا (CMS) مثل وردپرس
با قالب آماده و افزونه می توانید سایت بسازید، حتی بدون کدنویسی. انعطاف خوبی دارد و منابع آموزشی فارسی زیاد است. اما نیاز به یادگیری، به روزرسانی و توجه به امنیت دارد. برای کسب و کار خدماتی و فروشگاهی کوچک و متوسط رایج است.
سایت ساز آماده
سریع و ساده است، ولی محدودیت در ظاهر، قابلیت و انتقال دارد و کنترل کامل روی سایت ندارید. مقاله معایب سایت سازها را ببینید.
طراحی و کدنویسی سفارشی
برای نیازهای خاص و سایت های بزرگ تر. هزینه و زمان بیشتری دارد، اما انعطاف کامل می دهد. درباره یکی از فناوری های آن، طراحی سایت با Next.js را بخوانید.
انتخاب بستگی به بودجه، زمان، مهارت و نیاز شما دارد. برای دید کلی تر، راهکارهای طراحی سایت زیبا و کاربردی را ببینید.
مرحله پنجم: نقشه سایت و صفحه ها را مشخص کنید
صفحه اصلی و صفحه «تماس با ما» حتما لازم است. بیشتر از آن به هدف تان بستگی دارد. این ها رایج ترین صفحه ها هستند:
صفحه اصلی: معرفی کوتاه و دسترسی به بخش های مهم.
درباره ما: داستان، تیم و ارزش های شما.
صفحه خدمات یا محصولات: با اطلاعات کامل، تصویر و قیمت یا نحوه استعلام.
تماس با ما: تلفن، نشانی، نقشه و فرم.
نظرات مشتری ها: اعتماد می سازد.
سوال های متداول: جواب سوال های رایج.
قیمت و پلن ها: برای کسب و کارهایی که اشتراک یا سطح خدمت دارند.
وبلاگ: برای تولید محتوا و سئو.
قوانین و حریم خصوصی: برای شفافیت و اعتماد.
می توانید برای کمپین های بازاریابی هم صفحه های مخصوص بسازید. راهنمای لندینگ پیج را ببینید. اگر خدمت تان نوبت یا رزرو می خواهد، سیستم رزرو آنلاین بیزی لوک می تواند کمک کند. درباره اهمیت صفحه ها، صفحه های مهم وب سایت را بخوانید.
مرحله ششم: ظاهر سایت را با برند هماهنگ کنید
وب سایت از بهترین ابزارهای ساختن برند است. لوگو، رنگ، فونت، تصویر و متن شما را کنار هم نشان می دهد و شخصیت برند را می سازد. هویت باید ثابت باشد، به خصوص وقتی کسب و کار جدید است و مشتری ها تازه شما را می شناسند. ظاهر یکدست باعث می شود برند را راحت تر تشخیص بدهند. درباره آن در برندسازی بصری بخوانید.
نکته طلایی: رنگ، فونت و سبک گرافیکی را در همه صفحه ها یکسان نگه دارید. جای تصاویر و چیدمان را می توانید تغییر بدهید، ولی هویت برند ثابت بماند. فونت فارسی خوانا و راست چین را فراموش نکنید. برای تجربه بهتر، UI و UX را ببینید.
مرحله هفتم: صفحه ها را بسازید
وقتی ظاهر را مشخص کردید، صفحه ها را بسازید. هدف اصلی این است که سایت بصری، ساده برای پیمایش و گویای کسب و کار شما باشد.
منوی ساده: بازدیدکننده باید صفحه مورد نظر را سریع پیدا کند. از منوی کشویی کمک بگیرید تا شلوغ نشود. مثلا اگر چند خدمت دارید، زیر «خدمات» بگذارید.
عنوان توصیفی: بالای هر صفحه عنوانی بگذارید که بگوید بازدیدکننده چه چیزی می بیند. خلاقیت خوب است ولی پیام باید روشن باشد.
مهم ترین چیزها در بخش اول صفحه: پیام اصلی و اطلاعات کلیدی بدون اسکرول دیده شود. جزئیات بیشتر پایین تر بیاید و چیدمان تمیز بماند.
دکمه اقدام (CTA): جای روشنی برای آن پیدا کنید، معمولا بخش اول صفحه و تکرار در پایین.
محتوای مفید: درباره نوشتن، ساخت محتوای وب سایت و استفاده از تگ های هدینگ را ببینید.
موبایل: بیشتر کاربران با گوشی می آیند. همه صفحه ها را در موبایل بسنجید.
مرحله هشتم: پرداخت و امنیت را راه بیندازید
اگر محصول یا خدمت را آنلاین می فروشید، درگاه پرداخت لازم دارید. روش های دریافت آن بسته به نوع سایت و ارائه دهنده فرق می کند. برای فروشگاه آنلاین در ایران معمولا باید نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) بگیرید و مسائل مالیاتی و مجوزهای لازم را رعایت کنید. شرایط و مدارک مورد نیاز تغییر می کند، پس از مراجع رسمی و ارائه دهنده درگاه جدیدترین اطلاعات را بگیرید. هر سایتی که پرداخت یا اطلاعات شخصی دریافت می کند، باید گواهی امنیتی SSL (https) داشته باشد.
برای سایت هایی که پرداخت آنلاین ندارند (مثلا سایت معرفی یا کلینیک)، درگاه لازم نیست و می توانید روی تماس، فرم و رزرو تمرکز کنید. درباره راه اندازی فروشگاه، راه اندازی فروشگاه آنلاین را ببینید.
مرحله نهم: سایت را برای موتورهای جستجو بهینه کنید
سئو یا بهینه سازی برای موتورهای جستجو چیزی است که هر صاحب سایت باید به آن فکر کند. یعنی ساختن و بهینه کردن سایت و محتوایی که با نحوه جستجوی مشتری بالقوه شما در موتورهای جستجو بخواند. گوگل هر بار صفحه هایی را نشان می دهد که مرتبط تر و معتبرترند. قوانین سئو دایم تغییر می کند، ولی دو چیز همیشه مهم است:
کلمه کلیدی: تحقیق کنید مشتری ها برای پیدا کردن محصول یا خدمت شما چه عبارتی را جستجو می کنند. انتخاب بهترین کلمه کلیدی را ببینید.
محتوای با کیفیت: منحصر به فرد و توصیفی. تولید محتوای با کیفیت کمک می کند.
علاوه بر آن، سرعت، سازگاری با موبایل، ساختار تمیز و لینک های داخلی هم مهم است. سایت را در Google Search Console ثبت کنید. برای کسب و کار محلی، سئوی محلی را ببینید. بک لینک هم مهم است ولی ساختن آن زمان می برد. از همان ابتدا سایت را در شبکه های اجتماعی و صفحه های کسب و کارتان لینک کنید.
مرحله دهم: تست کنید و منتشر کنید
قبل از انتشار، سایت را تست کنید:
همه لینک های داخلی کار می کنند. اگر لینکی خراب باشد، کاربر و خزنده گوگل ممکن است آن صفحه ها را پیدا نکنند.
فرم ها و دکمه ها درست جواب می دهند و ایمیل یا پیامک تایید می رسد.
پرداخت را با مبلغ کم تست کنید.
سایت را در چند موبایل و مرورگر ببینید.
سرعت صفحه ها را بسنجید.
https فعال است و پیام امنیتی ندارد.
پیوندهای شبکه های اجتماعی و صفحه های خارجی به صفحه های فعال می روند.
نسخه پشتیبان تهیه شده است.
ابزار آنالیتیکس نصب شده است.
اگر می توانید، از یک نفر دیگر بخواهید روی سایت کلیک کند و نظرش را بگوید. اگر همه چیز خوب است، سایت را منتشر کنید.
بعد از انتشار چه کنیم؟
در Search Console و آنالیتیکس نتیجه را دنبال کنید. نرخ پرش و نرخ تبدیل را ببینید.
مرتب محتوا بنویسید و صفحه ها را به روز کنید.
نسخه پشتیبان بگیرید و نرم افزار و افزونه ها را به روز نگه دارید.
بازخورد مشتری را بخوانید و بر اساس آن بهتر کنید.
تمدید دامنه و هاست را از یاد نبرید.
چه اشتباه هایی در ساخت سایت رایج است؟
شروع طراحی بدون تعیین هدف.
ثبت دامنه به نام دیگران و از دست دادن مالکیت.
هاست ضعیف و کند.
سایت شلوغ و منوی پیچیده.
نادیده گرفتن موبایل.
نداشتن اطلاعات تماس و درباره ما.
فراموش کردن سئو، نسخه پشتیبان و به روزرسانی.
نتیجه گیری
ساختن وب سایت حرفه ای کار یک شبه نیست، اما با ترتیب درست قابل انجام است: هدف، دامنه، هاست، روش ساخت، صفحه ها، هویت بصری، پرداخت، سئو و تست. در هر مرحله به مخاطب ایرانی، سرعت، موبایل و اعتماد فکر کنید. سایت بعد از انتشار شروع کار است: باید مرتب بسنجید و بهتر کنید.
اگر ترجیح می دهید سایت تان را تخصصی بسازند، بیزی لوک با خدمات طراحی سایت، سئو و تولید محتوا می تواند همراه شما باشد. برای دریافت مشاوره از بخش تماس با ما در ارتباط باشید.
